واکسیناسیون (Vaccination):

مهمترین و رایجترین واکسنها:

نام واکسن علائم اختصاری بیماری مربوط
ب ، ث ، ژ BCG سل
سه گانه(ثلاث) DTP دیفتری،کزاز،سیاه سرفه
دوگانه خردسالان
دوگانه بزرگسالان
DT
TD
دیفتری-کزاز
پولیو خوراکی
پولیو تزریقی
OPV
IPV
فلج اطفال
سرخک-سرخچه- اوریون MMR سرخک-سرخچه- اوریون
توکسوئید کزاز TT کزاز
هپاتیت ب HEP.B هپاتیت ب


 

رایجترین واکسنها:

واکسیناسیون صرفا" بخش دیگری از روند رشد آدمی در کشورهای صنعتی مثل ایالات متحده است، کشوری که برآورد می‌شود 94 درصد از جمعیت بزرگسالان آن واکسنهای خود را زده‌اند. اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، که در آنها دسترسی به واکسنها به همین سادگی ممکن نیست، واکسیناسیون می‌تواند موضوع مرگ و زندگی باشد. با این حال، بنا به گزارش " سازمان جهانی بهداشت " (World Health Organization)، در همه کشورها واکسنهای زیر رایجترین و مهمترین واکسنها محسوب می‌شوند.

واکسن سل (Tuberculosis vaccine)

سازمان جهانی بهداشت " سال 1993 را سال مقابله فوری و جهانی با این بیماری که به دستگاه تنفسی آسیب می‌رساند نامید. در کشورهای در حال توسعه‌ای که بیماری سل شیوع زیادی دارد، این واکسن را برای محافظت از کودکان در همان سال اول زندگی تزریق می‌کنند. در کشورهای صنعتی تر، این واکسن به بزرگسالان تزریق می‌شود.

واکسن فلج اطفال (Polio vaccine)

این بیماری ستون فقرات یا دستگاه تنفسی را هدف می‌گیرد. واکسنی که در سال 1955 توسط دکتر یوناس سالک اختراع شد، که این بیماری را از کشورهای توسعه یافته کلا" محو کرد. با این حال، شرایط غیربهداشتی و عدم دسترسی به معالجات پزشکی فلج اطفال را به یکی از جدی‌ترین مسائل بهداشتی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه بدل کرده است.

واکسن سرخک (Measles vaccine)

این واکسن سه گانه از کودکان در برابر بیماریهای سرخک، اوریون، و سرخچه محافظت می‌کند. تا پیش از ساخت واکسن سرخک در سال 1963، این بیماری تنها در ایالات متحده صدها نفر را به کام مرگ فرستاده و میلیونها نفر دیگر را مبتلا ساخته بود. از زمان ساخت این واکسن، هر سال حدود 100 مورد ابتلا به این بیماری در ایالات متحده گزارش شده است؛ و تنها تعداد بسیار معدودی بر اثر آن مرده‌اند. سرخک موجب کهیر، تورم غشای مغز، و سینه پهلو می‌شود.

واکسن کزاز نوزادان (Neonatal Tetanus vaccine)

این بیماری، در حالی که بساطش از کشورهای صنعتی برچیده شده، هنوز هم در کشورهای شرق آسیا و کشورهای آفریقایی معضلی به شمار می‌رود. کزاز نوزادان درست مثل کزاز معمولی است، موجب انقباض و گرفتگی عضلات می‌شود، تنها با این تفاوت که نه در بزرگسالان بلکه در نوزادان بروز می‌کند. بنا به گزارش " سازمان جهانی بهداشت "، این بیماری مسئول نیمی از کل مرگ و میر نوزادان و یک چهارم کل مرگ و میر کودکان است. در چندین کشور بزرگ طرحهای ضربتی برای ایجاد مصونیت از طریق واکسیناسیون و تحت کنترل در آوردن این بیماری به اجرا گذاشته شده است.

واکسن هپاتیت ب (Hepatitis B vaccine)

این بیماری، که کبد را هدف قرار می‌دهد، معضل رو به رشدی در مناطق مرکزی و جنوب آفریقا و بخشهایی از شرق آسیا محسوب می‌شود. بیش از یک میلیارد واکسن هپاتیت ب در سرتاسر جهان تزریق شده است. سوای واکسن، احتیاط در تماس با مایعات بدن دیگر افراد، نظیر خون آنان، به جلوگیری از انتقال این بیماری کمک خواهد کرد.

واکسن هاری

  1. پس از مواجه (Post exposure): جهت افرادی است که به هر نحو مورد گزش حیوانات قرار می‌گیرند و توسط آنها مجروح می‌شوند که خود به دو شکل کامل و ناقص انجام می‌شود.
  2. قبل از مواجهه (Preexposure): که به منظور ایمن سازی افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به هاری قرار دارند (گروههای پر خطر انجام می شود.

سایر واکسنها:

تهیه٬ مقدار٬ راه تجویز٬ شرایط نگهداری و حمل واکسنها:

- تامین و ذخیره واکسن:

اغلب واکسن ها نیاز به نگهداری در یخچال جهت خنک نگهداشتن و جابجائی دقیق دارند تا موثر واقع شوند ، چنانچه ملزومات زنجیره سرد ناکافی باشد ، اجراکنندگان باید از تسهیلات سردخانه کافی در کشور ، قبل از حمل واکسن مطمئن باشند ، در طی شرایط اضطراری پیشنهاد میگردد که کلیه واکسن های وارداتی و حتی آنهائی که مربوط به آژانسهای داوطلبان میباشد تحت نظر دولت ذخیره و نگهداری گردند.

تصمیم گیری در مورد سیاست های ایمن سازی باید فقط در سطح ملی انجام گرفته و موسسات دواطلب نباید دراین زمینه خاص تصمیم گیری نمایند و خط مشی مطلوب آن است که این سیاست به عنوان بخشی از طرح پیشگیری از حوادث منظور گردد.
واکسن سه گانه ضد
دیفتری و کزاز و سیاه سرفه رادر 2+تا6+ درجه سانتیگراد و دور از نور نگهداری می نمایند این واکسن نباید یخ بزند زیرا در اثر یخ زدن و باز شدن تزریق واکسن ایجاد واکنشهای شدید و مزاحم خواهد نمود.

- انواع واکسنها-مقدار-راه تجویز-شرایط نگهداری:


نام واکسن ماهیت مقدار و راه تجویز شرایط نگهداری در محل واکسیناسیون
سه گانه توکسوئید کزاز-توکسوئید دیفتری و باکتری کشته شده سیاه سرفه 0.5 میلی لیتر ، تزریق عضلانی 8-0 درجه (طبقه فوقانی یخچال)
دوگانه توکسوئید کزاز و توکسوئید دیفتری (خردسالان و بزرگسالان) 0.5 ML تزریق عضلانی 8-0 درجه ( طبقه فوقانی یخچال)
کزاز توکسوئید کزاز ...... ......
ب.ث.ژ باسیل کالمت و گرن 0.5 ML داخل جلدی تا 1 سالگی 0.1 کلیه سنین طبقه فوقانی یخچال
سرخک ویروس زنده ضعیف شده 0.5 ML زیر جلدی ......
فلج اطفال ویروس سه گانه زنده ضعیف شده قطره خوراکی ......
هپاتیت ب آنتی ژن سطحی ویروس کودک زیر 10 سال 0.5 ml کودک بالای 10 سال 1ml در ماهیچه دلتوئید ......

سینوزیت:

سینوزیت، ورم و التهاب مخاط پوشاننده سینوسهای اطراف بینی در اثر عوامل مختلف است. در حالت عادی ترشحات داخل سینوسها به درون فضای بینی تخلیه می‌شود و در هنگام ابتلا به سرماخوردگی و یا حساسیت، تحریک توسط آلوده کننده های محیطی و ... سینوسها ملتهب شده و در تخلیه ترشحات خود دچار مشکل می‌شوند که این قضیه می‌تواند باعث احتقان و سپس عفونت سینوس شود. در هر حال اگر غشاء مخاطی پوشاننده حفره بینی و سینوسها متورم شوند می‌توانند باعث انسداد در مسیر خروج ترشحات محاطی شوند و در سینوسهایی که ترشحات آنها نتوانند تخلیه شوند امکان رشد باکتریها و قارچها بیشتر می‌باشد.

شرح بیماری:

اکثر سرماخوردگیها که عامل آن یکی از ویروسهای ایجاد کننده سرما خوردگی می‌باشد و باعث گرفتگی بینی می‌شوند بعد از چند روز برطرف می‌شوند. اما اگر سینوسها ملتهب شوند علائم دیگری مانند سردرد و یا تورم دردناک صورت ممکن است ایجاد شود. ممکن است از زمان شروع سینوزیت چند روز گذشته باشد که به آن سینوزیت حاد می‌گوییم و یا ممکن است یک مشکل طولانی مدت باشد و بدون درمان هیچوقت بطور کامل برطرف نشود که به آن سینوزیت مزمن می‌گوییم. در انگلستان سینوزیت حاد شایع می‌باشد. و در حدود سه نفر در هر هزار نفر را مبتلا می‌کند. سینوزیت مزمن شیوع کمتری دارد و یک نفر از هر هزار نفر را مبتلا می‌کند. کودکان زیر یکسال مبتلا به سینوزیت نمی‌شوند زیرا سینوسهای آنها بطور کامل تشکیل نشده است ولی در سایر سنین تمام افراد ممکن است به سینوزیت مبتلا شوند. بنابراین سرماخوردگی و عفونتهای ویروسی حاد، شایعترین علت ایجاد کننده سینوزیت است.

احتمال بروز بیماری

آیا تا بحال به سرماخوردگی یا حساسیت شدیدی دچار شده‌اید که به مدت زیادی طول کشیده و بهبود نمی‌یابد؟ اگر چنین بوده احتمالاً دچار سینوزیت شده‌اید. این بیماری از بیماریهای شایع است و از آنجا که تعدادی از موارد بیماری با سرماخوردگی یا حساسیت اشتباه گرفته می‌شود و فرد به پزشک مراجعه نمی‌کند، شیوع آن بیشتر از مواردی است که تشخیص داده می‌شود. برای اینکه شما در مراحل اولیه بیماری متوجه ابتلای خود به سینوزیت شوید باید به سؤالات زیر پاسخ دهید. اگر به 3 مورد سؤالات پاسخ « بله » دارید، احتمالاً مبتلا به سینوزیت شده‌اید و باید به پزشک مراجعه کنید. علت سینوزیت می‌تواند از عفونت با باکتری، قارچ و یا التهاب در نتیجه حساسیت باشد ولی در هر صورت مراجعه به پزشک ضروری است.

1-آیا با فشار بر روی گونه‌های خود دچار درد می‌شوید؟
2-آیا از
سردرد رنج می برید؟
3-آیا دچار گرفتگی و احتقان بینی شده‌اید؟
4-آیا ترشحات بینی شما غلیظ و برنگ زرد – سبز می‌باشد؟
5-آیا مبتلا به تب خفیف ( 8/37-2/37 ) می‌باشید؟
6-آیا تنفس شما بد بو شده است؟
7-آیا در دندانهای بالائی خود احساس درد می‌کنید؟
همانطور که گفته شد اگر به 3 مورد جواب مثبت بود باید به پزشک مراجعه کرد تا احتمال ابتلا به سینوزیت بررسی شود.

علائم بیماری: 

علامت اصلی سینوزیت دردهای ضرباندار و احساس فشار در صورت می‌باشد که با خم شدن به جلو بدتر می‌شود. سینوزیت پیشانی باعث درد در بالای ابرو می‌شود و پیشانی در هنگام لمس ممکن است دردناک باشد. سینوزیت فکی باعث درد در فک فوقانی و دندانها و گونه می‌شود و ممکن است با درد دندان اشتباه شود. التهاب سینوسهای اتوئید باعث درد د راطراف و بین چشمها و اطراف بینی می‌شود و التهاب سینوسهای اسفنوئید می‌تواند باعث گوش درد، درد گردن، درد در پشت چشمها و یا در بالای سر و یا ناحیه گیجگاهی شود.

عود مجدد گرفتگی بینی بعد از برطرف شدن علائم
سرماخوردگی، ترشحات سبزغلیظ یا زرد از بینی، علائم سرماخوردگی که به درمانهای معمولی جواب نمی‌دهد و بوی بد و دائمی در بینی از علائم دیگر بیماری هستند. همچنین سینوزیت می‌تواند باعث تب بالا، ضعف، احساس خستگی، از بین رفتن حس چشایی، بویایی و سرفه‌های خلط‌دار که هنگام شب بدتر می‌شود، گردد. ممکن است در موارد بسیار نادر عفونت به استخوانهای صورت و یا غشاء پوشاننده مغز (مننژ) سرایت کند و گاهی ممکن است ایجاد آبسه در ناحیه چشم و یا مغز و یا استخوانهای صورت گردد.

عامل سینوزیت

عوامل ایجاد کننده سینوزیت دو دسته‌اند: عواملی که موجب انسداد منافذ خروجی سینوسها می‌شوند. بیشتر علل در این دسته قرار دارند و عواملی که در حرکت مواد ترشحی سینوسها اختلال ایجاد می‌کنند. اکثر ویروسهای ایحاد کننده سرماخوردگی فقط باعث گرفتگی بینی می‌شوند، در هر حال اگر غشاء مخاطی پوشاننده حفره بینی و سینوسها متورم شوند می‌توانند باعث انسداد در مسیر خروج ترشحات محاطی شوند. ترشحات جمع شده باعث احساس فشار و درد که جزء علائم سینوزیت می‌باشند، شود. در سینوسهایی که ترشحات آنها نتوانند تخلیه شوند امکان رشد باکتریها و قارچها بیشتر می‌باشد و عفونت باکتریایی اغلب باعث التهاب و درد بیشتر می‌شوند. هر عاملی که باعث التهاب و آزردگی مخاطی بینی به مدت طولانی و در نتیجه تورم مخاطی شود باعث سینوزیت مزمن می‌شود. به عنوان مثال از عوامل زیر می‌توان نام برد.

گرده گلها و درختان و علف، هوای سرد، مصرف الکل، عطرها، هوای مرطول و دم کرده، حساسیت به گرد وغبار موجودات ذره بینی به نام mite، قارچها و کپک و مصرف طولانی مدت داروها. افرادی که
آسم با زمینه آلرژی دارند معمولاً سینوزیت دارند. در حقیقت هر عاملی که در بینی باعث انسداد و چلوگیری از تخلیه ترشحات سینوسها شوند باعث سینوزیت می‌شوند. عواملی مانند پولیپ یا انحراف تیغه میانی بینی به یک طرف می‌توانند باعث سینوزیت شوند. عفونت دندانها و لثه می‌توانند به سینوسها منتشر شود. عواملی که باعث ضعف سیستم ایمنی می‌شوند. مانند عفونت HIV و همچنین بیماری سیستیک فیبروزیس از عوامل نادرتر سینوزیت می‌باشند. آلودگی هوا و کشیدن سیگار می‌تواند باعث تشدید سینوزیت شود.

آیا سیگار کشیدن بر سینوزیت تاثیر دارد؟

سیگار کشیدن و حتی در معرض دود سیگار بودن (مانند کودکانی که والدین سیگاری دارند) فرد را به سینوزیت مستعد می‌کند. افزون بر سینوزیت عفونتهای گوش میانی و حساسیتها نیز از بیماریهایی هستند که در کودکان در معرض دود سیگار بیشتر بروز می‌کنند.

آیا هر سرماخوردگی به سینوزیت منجر می‌شود؟

به دنبال هر سرماخوردگی، معمولا مخاط سینوسها نیز دچار التهاب می‌شود که با بهبود سرماخوردگی، این التهاب نیز از بین می‌رود. در سنین پایین ممکن است کودک 8-6 بار در سال به سرماخوردگی دچار شود، اما شمار کمی از این سرماخوردگیها به سینوزیت منجر می‌شود.

سینوزیت مزمن

استفاده از اسپری‌های استروئیدی داخل بینی بکلومتازون از دو طریق می‌تواند موثر باشد. در مواردی که عفونت طولانی وجود داشته باشد استفاده از اسپری باعث کاهش تورم و باز شدن دهانه سینوسها و تخلیه ترشخات می‌شود. و همچنین اگر آلرژی وجود داشته باشد التهاب ناشی از آلرژی را نیز کم می‌کند. استفاده از آنتی هیستامینها مثل LORATIDINE نیز ممکن است کمک کننده باشد. در موارد شدید ممکن است یک دور کوتاه مدت از استروئیدهای خوراکی استفاده شود. جراحی آندوسکوپی به عنوان راه حل آخر ممکن است نیاز باشد . از طریق آندوسکوپی دهانه سینوسها باز شده و سینوسها تمیز می‌شوند. این عمل تحت بیهوشی عمومی و یا بی‌حسی امکان پذیر می‌باشد. این روش بسیار معمول بوده و روش امنی می‌باشد. اما مثل تمام جراحیها خطرات خود را نیز دارد. عوارض معمولاً خفیف بوده و شامل آسیب به مخاط و استخوانهای اطراف می‌باشد.

چه موقع سینوزیت حاد تبدیل به سینوزیت مزمن می‌شود؟

اگر فرد بطور مکرر مبتلا به سینوزیت حاد شود و یا عفونت سینوس او برای مدت 3 ماه یا بیشتر باقی بماند ممکن است به سینوزیت مزمن تبدیل شود. علائم سینوزیت مزمن ممکن است خفیف تر از نوع حاد باشد ولی عدم درمان سینوزیت مزمن می‌تواند باعث آسیب و تخریب سینوسها و استخوان گونه شود که گاهی ترمیم آن نیاز به جراحی خواهد داشت

ایدز (AIDS):

«ويروس نقص ايمنى انسان» و «سيندروم نقص ايمنى اكتسابى»:

 اطلاعات پايه :
HIV AND AIDS: BASIC INFORMATION

«ويروس نقص ايمنى انسان» (HIV) چیست؟

HIV مخفف «ويروس نقص ايمنى انسان» است. این ویروس است که موجب ایجاد «سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» یا ایدز (AIDS) در افراد می شود. HIV سیستم ایمنی انسان را صدمه می زند و افراد را در مقابل برخی عفونت ها بی دفاع می گذارد. صرف داشتن HIV در بدن به این معنا نیست که فرد مبتلا به ایدز است. ممکن است چندین سال طول بکشد قبل از اینکه این ویروس سیستم ایمنی بدن را آنقدر صدمه بزند که فرد احساس ناخوشی کند. تا آن زمان چنین فردی می تواند سالم باشد و این ویروس را برای سالهای زیادی با خود حمل کند بدون آنکه به بیماری ایدز مبتلاء شود.

«سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» (AIDS) چیست؟

AIDS مخفف «سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» است. ایدز یک مجموعه از عفونت ها و سرطان های نادر است که در افرادی که HIV دارند پدید می آید. اگر فردی که HIV دارد یکی از این امراض ویژه را بگیرد در آنصورت آن فرد به ایدز مبتلا شده است. بسیاری از موجوداتی که این بیماری ها را موجب می شوند کاملا رایج هستند و خطری متوجه فردی که سیستم ایمنی او سالم است نمی باشند. ولی در افرادی که سیستم ایمنی بدن شان صدمه دیده است این موجودات می توانند باعث امراض بسیار وخیم و مرگ شوند.

چگونه به فردی HIV سرایت می کند؟

چهار طریق اصلی که این ویروس به فردی منتقل می شوند به این قرارند:

  • داشتن رابطه جنسی از طریق واژن و یا مقعد بدون استفاده از کاپوت باکسی که این ویروس را حمل می کند
  • استفاده مشترک از وسایل برای تزریق مواد مخدره و آلوده به خون حاوی این ویروس هستند
  • از طریق زنی که این ویروس را دارد و آن را به نوزاد خود طی دوره حاملگی و یا بعد از تولد از طریق شیر دادن سرایت می دهد
  • از طریق تزریق و یا انتقال خون کسی که این ویروس را دارد
  • این ویروس از طریق تماس های اجتماعی مانند موارد زیر به شما سرایت نمی کند:
  • بوسیدن دوستانه، لمس کردن، بغل کردن و یا دست دادن
  • شنا کردن در یک استخر مشترک، و یا استفاده مشترک از توالت، وسایل آشپزی و قاشق و چنگال و یا خوردن غذایی که توسط کسی که این ویروس را حمل میکند تهیه شده است
  • سرفه، عطسه، اشک و یا نیش حشرات و حیوانات

درباره رابطه جنسی چه؟

ویروس HIV و امراض مقاربتی دیگر ممکن است به شما سرایت کند اگر که با فردی که این امراض را دارد بدون استفاده کاپوت از طریق واژن و یا مقعد رابطه جنسی داشته باشید. اگر شما با چنین فردی رابطه جنسی داشته باشید استفاده از کاپوت یک روش موثر ممانعت از انتقال آن به شما است. کاپوت همینطور جلوی انتقال سایر امراض مقاربتی و حاملگی ناخواسته را هم می گیرد.

درباره مواد مخدر چه؟

ویروس HIV و سایر ویروس هایی که از طریق خون سرایت می کنند مانند هپاتیس C به شما سرایت می کنند اگر برای تزریق مواد مخدر سوزن و سورنگ تان را با دیگران شریک شوید. اگر که مواد مخدر به خود تزریق کنید هر بار از یک سوزن و یا سورنگ جدید استفاده کنید و آنها را با کسی شریک نشوید.

درباره بچه دار شدن چه؟

اگر شما حامله هستید و ویروس HIV را حمل می کنید در آنصورت مراقبت مناسب در قبل، در طی و بعد از حاملگی می تواند باعث شود که خطر سرایت این ویروس به نوزادتان از ۲۰ درصد به حدود یک درصد تقلیل یابد. برای پایین آوردن خطر انتقال این ویروس شما می توانید این کارها را بکنید:

  • طی دوره حاملگی با استفاده از داروهای ضد HIV درمان شوید
  • برای وضع حمل از سزارین استفاده کنید
  • نوزادتان را با شیشه شیر بدهید زیرا تخمین زده می شود که ۱۰ درصد احتمال دارد که این ویروس توسط شیردادن از سینه به نوزاد منتقل شود.

درباره خون دادن و گرفتن چه؟

اهدای خون در بریتانیا امن است. همه وسایل استرلیزه هستند و برای یکبار استفاده می شوند. همه محصولاتی که از خون تهیه می شوند، و همه اندام و بافت هایی که برای پیوند استفاده می شوند از نظر حمل پادتن HIV کنترل می شوند. محصولاتی که از خون تهیه می شوند همینطور در معرض حرارت قرار می گیرند تا این ویروس از بین برود. از اینرو خطر سرایت ویروس HIV از طریق انتقال خون در بریتانیا بسیار کم است.

آزمایش HIV چیست؟

HIV معمولا از طریق آزمایش خون تشخیص داده می شود که به آن آزمایش پادتن HIV و یا آزمایش HIV می گویند. وقتی به فردی این ویروس سرایت کند بین دو تا سه ماه طول می کشد قبل از اینکه سیستم ایمنی بدن او به اندازه کافی پادتن تولید کرده باشد که بتوان میزان آن را در آزمایش تشخیص داد. به این زمان «دوره پنجره» (window period) یا «تغییر سروم» (seroconversion) می گویند.

اگر در نتیجه این آزمایش پادتن HIV پیدا شود در آنصورت می گویند که نتیجه آزمایش مثبت است. این به این معناست که آن فرد HIV-مثبت است. اگر در نتیجه آزمایش پادتن HIV تشخیص داده نشود در آنصورت به نتیجه آزمایش منفی می گویند. این به این معناست که فرد HIV-منفی است مشروط به اینکه این آزمایش پس از پایان زمان سه ماهه «دوره پنجره» صورت گیرد. اگر شما در این فکر هستید که آزمایش HIV داشته باشید در آنصورت با خط تلفنی اطلاعات جنسی به شماره ۰۸۰۰۵۶۷۱۲۳ تماس بگیرد و آنها به شما خواهند گفت که برای این آزمایش چه باید بکنید و بهترین محل برای انجام آن کجاست.

آیا HIV قابل علاج است؟

درمان ضد HIV استفاده از داروهایی است که خود HIV را مورد تعرض قرار می دهند. این داروها بر نحوه تکثیر این ویروس در درون سلول انسان تاثیر می گذارند ولی نمی توانند آن را کاملا از بین ببرند.

داروهای ضد HIV معمولا بصورت یک مجموعه از سه یا بیش از سه دارو تجویز می شوند. به این نحوه درمان، تراپی ترکیبی و یا «تراپی بسیار فعال ضد رتروویرال» (Highly Active Antiretroviral Therapy - HAART) می گویند. از زمانی که این نوع درمان در سال ۱۹۹۶ معمول شد یکی از موثرترین روشهای کنترل HIV و شروع بیماری ایدز در افراد زیادی، والبته نه همه افراد، بوده است.

این درمان ها به افراد زیادی کمک کرده اند ولی در عین حال عوارض جانبی هم داشتند که د رمواردی بسیار جدی بوده اند. این باعث شده که کاربست درمان دشوار باشد و روال های پیچده ای را افراد باید رعایت کنند. دشواری در قورت دادن قرص های این درمان باعث می شود که درمان ناموفق از آب درآید. همینطور هر چه زمان این درمان ها طولانی تر شود امکان ناموفق شدن آنها بیشتر می شود.

ناموفق شدن این درمان ها زمانی است که HIV نسبت به داروهایی که استفاده می شوند مقاوم شده باشد. وقتی یک ترکیب از این داروها در درمان بیماری ناموفق می شوند از ترکیب دیگری از آنها استفاده می شود ولی هر چه دفعاتی که این درمانها ناموفق از آب در می آیند بیشتر شود به همان اندازه یافتن ترکیبی که بتواند موثر باشد دشوارتر می شود.

آیا داروهایی برای جلوگیری از سرایت HIV وجود دارند؟

در شرایط کنونی هیچ واکسنی برای جلوگیری از سرایت HIV وجود ندارد و هیچ درمان کاملی هم برای ایدز پیدا نشده است. واکسن هایی که بطور آزمایشی استفاده می شوند در دست تحقیق هستند ولی هنوز نشانی از اینکه یک واکسن موثر در آینده در دسترس باشد وجود ندارد.

منبع: http://www.multikulti.org.uk/fa

هپاتيت B:

 

چکیده
هپاتيت يک بيماري است که کبد را متورم کرده و فعاليت آن را مختل مي‌سازد.اين بيماري به علت‌هاي مختلفي از قبيل ويروس‌ها، باکتري‌ها ، داروها، الکل و … ايجاد مي‌شود.

هپاتيت ويروسي چيست؟

هپاتيت ويروسي ناشي از ويروس‌هاي مختلفي است که شايعتر از همه هپاتيت ويروسي D,C,B,A وEمي باشد.

هپاتيت B  چيست؟

هپاتيت B به علت ويروس هپاتيت B ايجاد مي‌شود. آلودگي به ويروس هپاتيت B به سه حالت متفاوت ممکن است ديده شود که شامل هپاتيت حاد، هپاتيت مزمن و آلودگي بدون علامت است.

هپاتيت B حاد به چه صورت تظاهر مي‌نمايد؟

در اين حالت، بيمار پس از يک دوره مقدماتي با نشانه‌هايي مانند تب، سرماخوردگي، تهوع، استفراغ و درد شکم، دچار زردي مي‌شود. اولين عضوي که زردي در آن مشاهده مي‌شود، سفيدي  چشم‌ها است. هپاتيت  B حاد به طور معمول خودبخود بهبود مي‌يابد و پس از 6 ماه خون از ويروس پاک مي‌شود و فقط در 5 تا 10 درصد بيماران بالغ ممکن است آلودگي مزمن شود.

هپاتيت B مزمن به چه صورت تظاهر مي‌يابد؟

در صورتيکه درگيري کبد بيش از 6 ماه طول بکشد، بيماري را مزمن مي‌نامند. در اين حالت علائم کمتري تظاهر مي‌يابد و بيماري فقط از طريق بررسي‌هاي آزمايشگاهي شناخته مي‌شود. اين افراد بايد تحت نظر پزشک قرار گيرند.

آلودگي بدون علامت در هپاتيت B به چه صورت است؟

در اين حالت فرد بدون هيچگونه نشانه باليني بيماري کبدي ويروس هپاتيت را در خون خود دارد و مي‌تواند آنرا به سايرين انتقال دهد. به اين افراد ناقل سالم مي‌گويند.

چه اقداماتي براي ناقل سالم مورد احتياج است؟

فرد ناقل سالم احتياج به درمان و نمونه برداري ندارد. فقط براي کنترل کار کبد، بايد هر شش ماه يکبار توسط پزشک بررسي شود و رعايت دستورات بهداشتي براي عدم انتقال ويروس به سايرين را انجام دهد.لازم است براي اطرافيان فرد واكسيناسيون هپاتيت B انجام گردد.

راههاي انتقال هپاتيت B کدام است؟

تولد از مادر آلوده به هپاتيت  B  ؛ تماس جنسي حفاظت نشده با فرد آلوده ؛ استفاده مشترک از ابزارهاي آلوده تيز و برنده مانند سوزن و سرنگ، تيغ و مسواک ؛ تزريق خون و فرآورده‌هاي خوني آلوده  ؛  اقداماتي مانند خالکوبي، حجامت، سوراخ کردن گوش، خدمات پزشکي و دندانپزشکي در مکان‌هاي نامطمئن و با وسايل آلوده و غير استريل

هپاتيت B از چه راههايي انتقال نمي‌يابد؟

هپاتيت B از طريق دست دادن، در آغوش گرفتن، بوسيدن، نشستن در کنار فرد آلوده و ساير تماس‌هاي معمول انتقال نمي‌يابد. حضورافراد آلوده در محيط‌هاي کار و اجتماع بلامانع است.

آيا ظرف غذاي فرد مبتلا به هپاتيت B بايد از بقيه جدا شود؟

خير-برخلاف هپاتيت A، ويروس هپاتيت B از راه خون و فرآورده‌هاي خوني و ديگر ترشحات بدن منتقل مي‌شود، بنابراين فرد مبتلا به هپاتيت B احتياجي به ايزوله شدن ندارد و فقط بايد از تماس نزديک با خون و بقيه ترشحات او پرهيز کرد.

براي جلوگيري از سرايت، آيا لازم است که واکسن هپاتيت به همه مردم تزريق شود؟

بنابه دلايل علمي واکسيناسيون در همه مردم لازم نيست. تزريق واکسن فقط در نوزادان و گروههاي در معرض خطر انجام مي‌شود.گروههاي در معرض خطر يعني کسانيکه در معرض يکي از راههاي انتقال ويروس قرار دارند.مانند پرسنل پزشکي و پيراپزشکي.

اگر کسي به هپاتيت B حاد مبتلا شود، آيا بدين معني است که کبد خود را از دست مي‌دهد؟

خير- 90 تا 95 درصد افرادي که هپاتيت B حاد مي‌گيرند، با واکنش مناسب بدن خود بهبود مي‌يابند و ويروس از بين مي‌رود.فقط تا 5 درصد اين افراد مبتلا به هپاتيت مزمن مي‌شوند. در گروه مزمن هم اغلب افراد فقط ناقل سالم محسوب مي‌شوند و درصد کمي (10-5%) دچار عوارض شديد مي‌شوند.

اگر همسر فردي ناقل هپاتيت B باشد. براي جلوگيري از ابتلا بقيه خانواده بايد چه کار کرد؟

همسر و فرزندان بيمار و کسانيکه با وي در يک منزل زندگي مي‌کنند بايد واکسينه شوند و وسايلي که موقع استفاده از آنها احتمال ايجاد جراحت مي‌رود مثل مسواک، شانه و به خصوص تيغ ريش تراشي، بايد براي هر فرد منحصر به فرد باشد.

به چه کساني واکسن هپاتيت B تزريق مي‌شود؟

کليه نوزادن متولد شده از سال 1372 ؛ افرادي که به علت بيماري‌هاي خاص مانند تالاسمي يا هموفيلي نياز به تزريق مکرر خون يا فرآورده‌هاي خوني دارند ؛ افرادي که دياليز مي‌شوند ؛ پرسنل پزشکي (پزشکان، پرستاران و…) ؛ کسانيکه با فرد ناقل در يک منزل زندگي مي‌کنند.

اگر يکي از دوستان ناقل هپاتيت باشد، آيا لازم است که واکسن هپاتيت تزريق گردد؟

خير- روابط دوستانه، همکار بودن، داشتن رفت وآمد خانوادگي شانسي براي انتقال هپاتيت B ندارد، بنابراين نيازي به واکسيناسيون نيست.

کدام ويروس هپاتيت از راه جنسي بيشتر منتقل مي‌شود؟

ويروس هپاتيت B بيش از هپاتيت C از راه تماس جنسي منتقل مي‌شود. موارد هپاتيت C ناشي از تماس جنسي غالباً در افرادي که شرکاي جنسي متعدد دارند ديده مي‌شود.

راههاي پيشگيري از ابتلا به هپاتيت B و C کدام است؟

تزريق سه نوبت واکسن هپاتيت B در افراد در معرض خطر ؛  جلوگيري از تماس با خون يا ساير ترشحات افراد آلوده (عدم استفاده از وسايل آغشته به خون مانند تيغ، خالکوبي، تاتو و …) ؛  ترک اعتياد، تغيير شيوه‌هاي مصرف و پرهيز جدي از استفاده اشتراکي از سرنگ‌ها ؛ پرهيز از تماس جنسي مشکوک و حفاظت نشده

اگر لباس کسي آغشته به خون بيمار هپاتيت Bو يا C شود، چه اقداماتي بايد انجام داد؟

در صورتيکه لباس يا هر شيئي ديگري به خون فرد آلوده آغشته شود، در ابتدا بايد خون را با آب سرد در حالي که دستکش به دست است کاملا شسته شود. چون ويروس در خون خشک شده هم تا مدتي باقي مي‌ماند، بنابراين بايد خون کاملا پاک شود. سپس با دو روش مي‌توان وسيله را ضد عفوني کرد:   استفاده از مواد ضد عفوني کننده مانند مايعات سفيد کننده و مواد کلر دار براي مدت 20 دقيقه  ؛    جوشاندن براي مدت 20 تا 30 دقيقه

 آيا وجود يک فرد ناقل در منزل خطرناک است؟

در صورتيکه دستورات ساده بهداشتي رعايت شده و واکسيناسيون انجام شود، شانسي براي انتقال هپاتيت B بين افراد خانواده باقي نمي‌ماند

تیفوس کنه ای:

شرح بیماری

تیفوس کنه ای ‌ یک‌ بیماری‌ حاد تبدار ناشی‌ از یک‌ باکتری‌ منتقله‌ از کنه‌های‌ آلوده‌. این‌ بیماری‌ دارای‌ سرایت‌ فردبه‌فرد نیست‌. این‌ عفونت‌ ممکن‌ است‌ پوست‌، دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌، لوله‌ گوارش‌ و عضلات‌ را درگیر سازد. در همه‌ سنین‌ دیده‌ می‌شود ولی‌ در کودکان‌ و بزرگسالان‌ جوان‌ شایعتر است‌.

علایم‌ شایع‌

  • علایم‌ زیر 5-2 روز پس‌ از گزش‌ کنه‌ بروز می‌کند:
    • تب‌ (اغلب‌ تب‌ بالا) همراه‌ لرز
    • بثورات‌ پوستی‌ قرمز که‌ از دست‌ و پا شروع‌ شده‌ و به‌ مچ‌ دست‌ و پا، ساق‌، تنه‌ و شکم‌ گسترش‌ می‌یابند
    • سردرد
    • درد عضلانی‌ و ضعف‌؛ سفتی‌ پشت‌
    • تهوع‌ و استفراغ‌
    • گیجی‌؛ اغما

علل‌

باکتری‌ ریکتزیا که‌ در بدن‌ کنه‌ زندگی‌ می‌کند. انسان‌ از طریق‌ گزش‌ کنه‌ معمولاً در فصل‌ بهار یا تابستان‌ مبتلا می‌شود.

عوامل تشدید کننده بیماری

  • فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری در محیط‌ باز در مناطق‌ آلوده‌ به‌ کن‌
  • تماس‌ با سگ‌ها

پیشگیری‌

استفاده‌ از لباس‌های‌ محافظ‌ در مناطق‌ آلوده‌ به‌ کنه‌ و استفاده‌ از ترکیبات‌ دورکننده‌ حشرات‌
در طی‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری در محیط‌ باز به‌طور مکرر پوست‌ را مورد معاینه‌ قرار دهید تا اگر کنه‌ای‌ به‌ پوست‌ شما چسبیده‌ باشد آن‌ را از خود دور کنید. در طی‌ برداشتن‌ کنه‌ها از پوست‌ آنها را له‌ نکنید زیرا کنه‌ باید به‌طور کامل‌ و سالم‌ برداشته‌ شود. یک‌ سیگار روشن‌ را نزدیک‌ کنه‌ بگیرید یا مقداری‌ بنزین‌، نفت‌ چراغ‌ یا نفت‌ معمولی‌ روی‌ کنه‌ بریزید و سپس‌ کنه‌ را با موچین‌ از پوست‌ بردارید.

عواقب‌ موردانتظار

در این‌ عفونت‌ اگر درمان‌ آنتی‌بیوتیکی‌ در مراحل‌ اولیه‌ بیماری‌ شروع‌ شود قابل‌ علاج‌ است‌.

عوارض‌ احتمالی‌

درمان‌ :

- اصول‌ کلی‌:

  • بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌هایی‌ نظیر شمارش‌ سلول‌های‌ خون‌ و آزمون‌های‌ سرم‌شناسی‌ (بررسی‌ سرم، مایع‌ خون‌ بدون‌ سلول‌های‌ آن) و نمونه‌برداری‌ پوست‌ باشد. سابقه‌ گزش‌ کنه‌ یا مسافرت‌ به‌ مناطق‌ آلوده‌ به‌ کنه‌ به‌ تأیید تشخیص‌ کمک‌ می‌کند.
  • بیماران‌ دارای‌ بیماری‌ خفیف‌ ممکن‌ است‌ در منزل‌ تحت‌ مراقبت‌ قرار گیرند؛ عفونت‌های‌ شدیدتر نیازمند بستری‌ در بیمارستان‌ است‌ (ممکن‌ است‌ حمایت‌ تنفسی‌ با دستگاه‌ تهویه‌ مکانیکی‌، تزریق‌ خون‌، تحت‌ نظر گرفتن‌ دقیق‌ از نظر عوارض‌ بیماری‌ نظیر نارسایی‌ کلیه‌ لازم‌ گردد).
  • رعایت‌ بهداشت‌ دهانی‌ مناسب‌ مهم‌ است‌.

داروها

آنتی‌بیوتیک‌هایی‌ نظیر تتراسیکلین‌، دوکسی‌سیکلین‌ یا کلرامفنیکل‌.

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

تا برطرف‌ شدن‌ تب‌ و سایر علایم‌ در بستر استراحت‌ نمایید.

رژیم‌ غذایی‌

رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌. بیمار خیلی‌ بدحال‌ ممکن‌ است‌ نیازمند تغذیه‌ وریدی‌ باشد. در سایر بیماران‌ رژیم‌ غذایی‌ به‌صورت‌ وعده‌های‌ متعدد کم‌حجم‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ باشد.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

  • اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان دارای‌ علایم‌ تیفوس‌ کنه‌ای‌ باشید.
  • اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید‌. داروهای‌ تجویزی‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند.

بیماری کزاز:

کزاز یک بیماری باکتریایی جدی است که منجر به سفتی عضلات جونده دیگر عضلات می‌شود. بیماری منجر به گرفتگی عضلانی شدید و مشکل تنفسی و نهایتاً مرگ می‌گردد. یک زخم، پارگی یا دیگر زخم‌ها منجر به یک عفونت کزاز تولید کننده سم در افراد غیر ایمن می‌شود. اسپور باکتری کزاز، کلستریدیوم تتانی، معمولاً در خاک دیده می‌شود. در صورت قرار گرفتن باکتری در یک زخم ، تولید سم کرده که با عملکرد اعصاب و عضلات تداخل می نماید.

شرح بیماری

کزاز به واسطه یک سم عصبی بسیار قوی ناشی از رشد باکتری غیر هوازی کلستریدیوم تتانی در درون بافتهای نکروزه شده در زخمهای کثیف یا آلودگی بند ناف ایجاد می‌شود. مخزن عامل کزاز محیط است و قابل انتقال از یک فرد به فرد دیگر نیست. در کشورهای توسعه یافته این بیماری عمدتا افراد بزرگسال را مبتلا می‌کند زیرا جوانان بر علیه این بیماری واکسینه شده‌اند. باکتری مولد این بیماری در خاک و کود یافت می‌شود و در زخم بدن وارد شده و تکثیر می‌یابد و سم آن در امتداد اعصاب به مراکز نخاعی و مغزی می‌رسد.


تصویر
باکتری مولد کزاز


 

علایم بیماری

علایم اولیه بیماری کزاز ناراحتی و بی‌خوابی است. به زودی عضلات فک و زبان تشنج پیدا می‌کند و بیمار قدرت باز کردن دهان را برای حرف زدن نداشته و جویدن غیر ممکن می‌شود. به دنبال تشنج عضلات فک و زبان ، عضلات سر و صورت ، گردن ، ساعد ، دست و پا و بالاخره کمر نیز متشنج می‌شود. تشنج عضلات صورت سبب پیدایش قیافه خندان به نام لبخند کزازی و تشنج عضلات کمر موجب خمیدگی آن به جلو می‌شود. این تشنجات دردناک هستند. تب مختصر در حدود 38 درجه است.

بیماری کزاز از چند روز تا چند هفته طول می‌کشد و بالاخره تشنج عضلات تنفس باعث مرگ بیمار می‌شود. معالجه با سرم ضد کزاز در صورتی موثر است که سم میکروب به
سلولهای عصبی نرسیده باشد. بعلاوه عضلات قفسه سینه ، شکم و پشت نیز ممکن است دچار گرفتگی شوند. گرفتگی شدید عضلات تنفسی منجربه تنفس مشکل برای بیماران می‌گردد. علائم و نشانه‌های کزاز در هر زمانی ( چند روز تا چند هفته ) بعد از صدمه ظاهر می‌شوند. دوره نهفتگی برای این بیماری بین 5 روز تا 15هفته می‌باشد. میانگین دوره نهفتگی 7 روز می‌باشد.

علل‌

باکتریها (کلستریدیوم‌ تتانی‌) که‌ تقریبا همه‌ جا ، بویژه‌ در خاک ‌، کود و گرد و غبار وجود دارند. باکتریها ممکن‌ است‌ از طریق‌ هر گونه‌ شکاف‌ در پوست از جمله‌ سوختگیها یا زخمهای‌ سوراخ‌ شده‌ وارد شوند. سموم‌ حاصل‌ از باکتریها به‌ اعصابی‌ می‌روند که‌ انقباض‌ عضلات‌ را کنترل‌ می‌کنند و باعث‌ اسپاسم‌ عضلانی‌ و تشنج می‌گردند.

تصویر


 

عوامل تشدید کننده بیماری

  • افراد بالای‌ 60 سال‌
  • فقدان‌ واکسیناسیون روزآمد شده‌ علیه‌ کزاز
  • هوای‌ گرم‌ و مرطوب‌
  • مکان‌های‌ شلوغ‌ یا غیربهداشتی‌ به‌ ویژه‌ در مورد نوزادان‌ متولد شده‌ از مادران‌ واکسینه‌ نشده‌
  • استفاده‌ از داروهای‌ خیابانی‌ که‌ با سوزن‌ها و سرنگ‌های‌ ناپاک‌ تزریق‌ می‌شوند.
  • سوختگیها ، زخم‌های‌ جراحی‌ و زخمهای‌ پوستی‌

پیشگیری‌

درمان در استرس ، کم اثر و ناکارا می باشد. کزاز ممکن است علیرغم درمان، کشنده باشد. در ایالات متحده با حدود 100مورد بروز سالانه بیماری جزء بیماریهای نادر محسوب می‌شود. یک تعداد کمی از بیماران نهایتاً می‌میرند. بهترین راه مقابله با کزاز پیشگیری است. برای پیشگیری واکسیناسیون‌ را بر ضد کزاز انجام‌ دهید. این‌ امر شامل‌ 3 بار واکسن‌ زدن‌ است‌ که‌ در 2 ماهگی‌ شروع‌ می‌شود و با دوزهای‌ یادآور در 18 ماهگی ‌، 5 سالگی‌ و سپس‌ هر 10 سال‌ ادامه‌ می‌یابد. ممکن‌ است‌ در هنگام‌ آسیب‌ یک‌ دوز یادآور دیگر لازم‌ باشد.

واکسن کزاز

شبه سم کزاز ، سم کزاز غیر فعال شده در فرم آلدئید است که جهت افزایش قدرت آنتی ژنیک در نمک آلومینوم جذب سطحی شده است. این ماده پایدار است و می‌تواند حرارت اتاق را برای ماهها و حرارت 37 درجه را برای چند هفته بدون کاهش قابل توجهی در قدرت تحمل نماید. این ماده باعث تولید نوع خاصی از ضد سم می‌شود که سم را خنثی می‌کند. ضد سمی که توسط واکسیناسیون مادر از طریق بند ناف به جنین منتقل می‌شود و می‌تواند از کزاز نوزادی جلوگیری نماید.

تصویر


 

پیشگیری از کزاز نوزادان توسط ایمنسازی زنان با شبه سم کزاز

برنامه مناسب برای محافظت نوزادان بر علیه بیماری کزاز از طریق ایمنسازی مادران آنها بستگی به سابقه ایمنسازی در بین زنان دارد. زمانی که زنان در سن باروری قبلا توسط واکسن شبه کزاز در دوران کودکی و یا بلوغ ایمن نشده‌اند استفاده از جدول واکسیناسیون شبه کزاز برای زنان در سنین باروری از بیشترین اهمیت برخوردار است. هرکشور بایستی گروه سنی زنان در سنین باروری را بر اساس الگوهای باروری محلی و وجود منابع تعیین کند. در آینده زنان بیشتری در سنین باروری مدرک دال بر دریافت واکسن کزاز در اوایل کودکی یا سنین مدرسه را دارا خواهند بود.

چه زمانی به درمان نیازمندیم؟

  1. وجود یک زخم عمیق و کثیف در حالی که شما حداقل در 5 سال گذشته دوز یادآور کزاز را دریافت نکرده‌اید و یا وضعیت واکسیناسیون خود مطمئن نیستید.
  2. وجود هر گونه زخم در حالی که شما طی 10 سال گذشته دوز یادآور کزاز را دریافت نکرده‌اید.
  3. غربالگری و تشخیص
  4. پزشک کزاز را براساس معاینه فیزیکی و علائم و نشانه‌هایی نظیر اسپاسم عضلانی، گرفتگی و درد تشخیص می‌دهد. تستهای آزمایشگاهی عموماً در تشخیص کزاز غیر مؤثر هستند.

درمان‌

درمان شامل مصرف یک ضد سم نظیر TIG می باشد. هر چند ضد سم تنها می تواند سموم غیر متصل به بافت عصبی را خنثی نماید. پزشک ممکن است برای مقابله با باکتری کزاز آنتی بیوتیک خوارکی یا تزریقی تجویز کند. همچنین تجویز واکسن کزاز، از عفونت آتی با کزاز جلوگیری می‌نماید. عفونت کزاز نیازمند یک دوره طولانی درمان در یک مرکز بهداشتی می‌باشد. داروهایی جهت آرام بخشی و فلج عضلانی تجویز می‌شوند که در این صورت شما نیازمند روشهای حمایتی از مجاری هوایی می‌باشید. درمان معمولا شامل سه حالت زیر است:

  • آزمونهای‌ تشخیصی‌ می‌توانند شامل‌ بررسیهای‌ خونی‌ و کشت‌ در آزمایشگاه‌ باشند.
  • بستری‌ شدن‌ در یک‌ اتاق‌ تاریک‌ و ساکت‌. درمان‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ استفاده‌ از لوله‌های‌ تنفسی‌ ، تأمین‌ مایعات‌ داخل‌ وریدی‌ و داروها باشد.
  • جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ بافت‌ دچار عفونت


اکثر موارد بیماری کزاز شدید بوده و علی رغم درمان منجر به مرگ می‌گردد. مرگ اغلب در اثر انقباض مجاری هوایی، عفونتهای تنفسی و اختلال در سیستم عصبی خودکار رخ می‌دهد. سیستم عصبی خودکار قسمتی از سیستم عصبی است که کنترل عضلات قلبی، عضلات غیر ارادی و غدد را بر عهده دارد. بیماران بهبود یافته از کزاز گاهی به مشکلات روانی مبتلا می‌شوند و به مشاوره روانپزشکی نیازمند می‌گردند.

داروها ی کزاز :

  • ضد سمها برای‌ خنثی‌ کردن‌ سم‌ عصبی‌
  • شل‌کننده‌های‌ عضلانی‌ برای‌ کنترل‌ اسپاسمها
  • خواب‌آورها برای‌ تسکین‌ اضطراب‌
  • ضد تشنجها

وبای التور (El Tor

وبای التور (El Tor):

عامل بیماری وبا:  Vibrio cholera دارای دو بیوتیپ کلاسیک و التور میباشد.

 

 

 

 

      

 وبا (cholera) بیماری اسهالی مناطق گرمسیری (یا در فصول گرم مناطق دیگر) است كه توسط باكتریی بنام ویبریوكلرا ایجاد می‌شود که منحصراً انسان را مبتلا می کند و علایم آن ناشی از سمی است که توسط میکروب در روده انسان ترشح می گردد.
انتقال بیماری از طریق دست های آلوده، تماس با مواد دفعی و استفراغ بیماران و ملافه ها و لوازم آلوده، همچنین آب آلوده به مدفوع، سبزی و میوه های خام آلوده یا شسته شده با آب آلوده و یا غذای آلوده شده توسط دست یا مگس امکان پذیر است.
این باکتری بر روی مخاط دستگاه گوارش انسان تأثیر گذاشته و دفع مایع را از راه مدفوع افزایش می دهد. وبای التور یک بیماری حاد اسهالی است که بیماران وبائی بطور مشخص دچار اسهال آبكی همراه با دهیدراتاسیون می‌شوند. این بیماری به شدت مسری می باشد. ویژگی مشخص وبا آغاز ناگهانی اسهال جهنده بدون فشار و آبکی است که به دنبال آن استفراغ ، کم آب شدن سریع ، گرفتگی ماهیچه ها و کم شدن ادرار فرا می رسد. میزان کشندگی بیماری در صورت عدم جایگزینی سریع مایعات و الکترولیت بدن
۳۰ الی۴۰ درصد می باشد. وبا را می‌توان با مایع درمانی خوراكی یا تزریقی و جایگزینی الكترولیت‌ها بصورت موفق درمان كرد. معمولاً وبا از طریق آب یا غذای آلوده به مدفوع و یا حتی بزاق فرد آلوده منتقل می‌شود. آموزش مردم درباره غذا و آب سالم و شتشوی دستها پس از استفاده از توالت یا آبریز از بروز موارد جدید جلوگیری می‌كند.

علائم و نشانه ها
وبا طیف وسیعی دارد. تقریباً
۷۵ درصد از افرادی که دچار عفونت با ویبریوکلرا می شوند هیچ نشانه ای از بیماری ندارند، ۲۰ درصد دیگر دچار اسهال می شوند که از اسهال ایجاد شده توسط دیگر ارگانیسمها قابل افتراق نیست. در ۲ تا ۵ درصد از افراد مبتلا، عفونت اسهال آبکی ، استفراغ و از دست رفتن آب بدن رخ می دهد. در برخی موارد حتی تا ۲۵ لیتر آب را در روز دفع می شود ، اگر این آب از دست رفته جبران نشود برای فرد خطرناك و مرگ آور خواهد بود. وبای علامت دار با اسهال آبکی حجیم بدون تب و زورپیچ شکم آغاز می گردد. مدفوع بیماران وبایی ظاهر مایع شفاف آغشته به موکوس سفید رنگ می گیرد که مدفوع آب برنجی نام دارد. معمولاً بدون بو بوده یا بوی ماهی را دارد. استفراغ و کرامپ های دردناک در پاها شایع می باشد. در موارد شدید بیماری زورپیچ در معده و درد در دستها و پاها ممکن است وجود داشته باشد. پوست بدن در افراد مبتلا، چروكیده و ادرار آنان کم و بسیار غلیظ می شود.

علائم خطر :

·         عطش فراوان

·         استفراغ شدید و مداوم

·         تب بسیار بالا

·         دفع بیش از حد اسهال آبکی

·         بی حالی شدید

·         وجود خون در مدفوع

·         عدم توانائی نوشیدن و خوردن

·         وخیم شدن حال بیمار 

      

دوره نهفتگی
دوره پنهانی وبا از چند ساعت تا
۵ روز بوده و بطور معمول ۱ الی۲ روز است و علائم بیماری ۲ تا ۳ روز طول می کشد و در بعضی از بیماران تا ۵ روز ادامه می یابد. شدت علائم بیماری به سرعت و مدت از دست رفتن مایعات بدن بستگی دارد.


راه های انتقال وبا :
بیشترین راه اپیدمی وبا در كشور، افراد ناقل و مبتلا به این بیماری هستند. انتقال وبا از انسان به انسان از راههای زیر صورت می گیرد :
آب آلوده به مدفوع ( منابع آب بدون نظارت ) شامل : استخرهای بدون کلر کافی و ...، آشامیدنی‌ها و خوراکی‌ های آلوده .
شایان ذکر است خوردنی و آشامیدنی آلوده با همه گیری وبا رابطه مستقیم دارد و شیردادن کودکان با بطریی که با ماده ضد عفونی به خوبی تمیز نشده باشد یک عامل خطر چشمگیر برای شیرخواران است.
توضیح
۱: انتقال توسط تماس مستقیم فرد به فرد مانند تماس با بیمار نادر است.
توضیح
۲: طبق دستور وزارت بهداشت و درمان، در حال حاضر کلیه مسئولین استخرهای سرپوشیده و سر باز ملزم به اضافه نمودن کلر تا اندازه  3.5 ppm می باشند.

ابتلای به وبا دارای سه مرحله است :

الف : مرحله تخلیه ای: بیمار ناگهان دچار اسهال شدید، بدون درد و آبکی می شود که به دنبال آن ممکن است استفراغ روی داده و مدفوع نمای آب برنجی دارد.
ب : مرحله کلاپس: به دلیل کم آبی بدن، بیمار به مرحله کلاپس وارد می شود و بصورت پایین افتادن فشار خون ، نبض خیلی ضعیف ، شکم فرورفته، دست و پای خیلی سرد ، قطع ادرار و ... نمایان می شود. (مرحله کم آب شدن بدن)
ج : مرحله بهبودی: اگر مایعات بدن بیمار جبران شود فشار خون بیمار رو به افزایش می رود و علائم حیاتی نرمال شده و بیمار از مرگ حتمی نجات می باید.

تعاریف مورد وبا
مورد مشكوك :
در مناطقی که وبا آندمیک (بومی) نمی باشد فرد بالای پنج سال زمانی مشکوک به وباست که دچار دهیدراتاسیون شدید شود. در مناطقی که همه گیری وبا وجود دارد یا آندمیک می باشد فرد بالای
۵ سال زمانی مشکوک به وباست که اسهال آبکی با حجم زیاد و ناگهانی داشته باشد.

مورد تأیید شده :
هرفرد دچار اسهال كه توسط آزمایشگاه‌های معتبر ویبریو كلرا O۱ یا O۱۳۹ از مدفوعش جدا شده، مورد تأیید شده می باشد.

برخی از عوامل مؤثر در همه گیری وبا
- عوامل میزبان كه موجب مقاومت در برابر بیماری وبا می‌شود شامل ایمنی ناشی از عفونت پیشین با ویبریوكلرا و تغذیه شیرخوار با شیر مادر می‌باشند.
- گفته می شود از آنجا که ویبریوکلرا در محیط اسیدی نمی تواند زندگی کند بیمارانی که آنتی اسید مصرف می کنند یا تولید اسید معده آنها کاهش یافته است به وبا مستعدتر می باشند. همچنین افراد با گروه خونی
O بدلایل نامعلوم علائم شدید بیماری وبا را نشان می‌دهند.

گروههای سرمی وبا
تنها گروه
O۱ و گروه O۱۳۹ بعنوان عوامل همه گیری‌های وبا شناخته شده‌اند.

چگونه باید با بیمار مبتلا به اسهال برخورد کرد:

·         دفع زیاد مایعات از بدن منجر به مرگ می شود بنابراین درصورت وجود استفراغ، مدت ۱۰ الی۲۰ دقیقه به فرد هیچگونه خوراکی داده نشود. و سپس بتدریج شروع به خوراندن مایعات شود.

o        برای جبران کم آبی بدن بیمار مبتلا به اسهال به طریق زیر عمل شود:
مایعات مورد نیاز برای کودکان (زیر 6 ماه): شیر مادر ، محلول
O.R.S (او.آر.اس) ادامه تغذیه کودک با شیر مادر، حتی بیش از گذشته، در هنگام اسهال از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.
مایعات مورد نیاز برای کودکان بالای 6 ماه و بزرگسالان: سوپ، دوغ، فرنی، چای خیلی کم رنگ و کم شیرین، محلول
O.R.S

·         ادامه تغذیه در جریان اسهال باعث بهبود سریعتر می شود و از مشکلات بعدی جلوگیری می کند.

·         جهت تغذیه فرد مبتلا به اسهال همراه با بی اشتهایی، باید کوشش شود که فرد بیمار به دفعات و مقدار کافی تغذیه شود.

·         کودکانی که دوران نقاهت پس از اسهال را می گذرانند لااقل به مدت یک هفته نیاز به غذای اضافی دارند.
 

نکات آموزشی و راه های پیشگیری از شیوع بیماری‌های عفونی دستگاه گوارش :
جهت پیشگیری از بیماری‌های قابل انتقال بوسیله آب و مواد غذایی از جمله بیماری‌های اسهال و حفظ سلامت خود و اطرافیان در منزل، تفریحگاه‌ها، پارك‌ها و در حین مسافرت به نكات زیر توجه فرمایید:

۱ - همیشه از آب لوله كشی تصفیه شده استفاده كنید و چنانچه از سلامت آب در دسترس اطمینان ندارید و از آب چاه، آب تانكرهای غیر کلر زده، آب چشمه ها، آب قنات ها و ... استفاده می‌کنید، ابتدا آنرا به مدت نیم ساعت جوشانده و پس از سرد كردن مصرف كنید و یا كلر زنی نمایید. (روش صحیح جوشاندن و کلرزنی در ادامه گفته خواهد شد)
۲ – از یخ های قالبی و کارخانه ای غیر بهداشتی استفاده ننمایید زیرا در آب مصرفی ، مراحل تولید و عرضه آن احتمال آلودگی به میکروب وبا و یا سایر میکروب ها وجود دارد.
۳ - هنگام سفر، آب و غذای سالم و مطمئن همراه داشته باشید و یا از نوشیدنیها و غذاهای با بسته بندی مطمئن و بهداشتی استفاده نمایید و در رودخانه ها یا آبهای مشکوک به هیچ عنوان شنا نکنید.
۴ - از آشامیدن آب‌های مشكوك در پارك‌ها، باغ‌ها و فضای سبز و از مصرف آب آشامیدنی که در منبع های آب و سقاخانه های کنار خیابان که دارای لیوان مشترک هستند و آبی که در اتوبوس های بین شهری که با استفاده ظروف عمومی و از یخ های قالبی برای سرد کردن آن، عرضه می شود، جداً خودداری نمایید.
۵ – برای نوشیدن آب از لیوان شخصی استفاده نمایید. در هنگام غذا خوردن از ظروف و قاشق و چنگال شخصی استفاده نمایید.
۶ - از مصرف مواد غذایی آماده، آب میوه و آب هویج، آب زرشک، معجون، فالوده، بستنی های غیرپاستوریزه و غیر کارخانه‌ای، بلال، فال گردو، ساندویچ، سالاد و دیگر مواد خوراكی و نوشیدنی‌هایی كه توسط فروشندگان دوره گرد عرضه می‌گردد جداً خودداری كنید.
۷ - همیشه از شیر و فرآورده‌های لبنی پاستوریزه استفاده كنید یا شیر را به مدت ۲۰ دقیقه قبل از مصرف بجوشانید.
۸ – حتی الامکان تا برطرف شدن خطر سرایت وبا، از مصرف سبزیجات، کاهو، کلم، خیار، گوجه فرنگی و ... خودداری نمایید و در صورت لزوم آن را طبق روشی که در ادامه گفته خواهد شد ضد عفونی نموده و سپس مصرف نمایید.
۹ - در موقع خرید و حمل مواد غذایی، اقلامی مثل نان را كه قابل شستشو و پختن مجدد نیستند را در كنار میوه و سبزیجات نشسته و گوشت خام قرار ندهید.
۱۰ - در مراسم عمومی همانند جشن ها، عروسی ها و ... حتی المقدور از مصرف سبزیجات، سالاد، میوه و بستنی خودداری نمایید مگر آن که کاملاً از شسته و ضد عفونی شدن و پاستوریزه بودن آنان اطمینان حاصل نمایید.
۱۱ - حتی الامكان از غذاهای طبخ شده در منزل استفاده كنید.
۱۲ - غذاها و مواد خوراكی باید تازه به تازه و به اندازه نیاز در یخچال و در ظروف سر بسته، دور از مگس و حشرات نگه‌داری شود.
۱۳ - از قرار دادن سبزی و میوه‌جات نشسته و ضد عفونی نشده در یخچال جداً خودداری كنید.
۱۴ - قبل از غذا خوردن و دست زدن به مواد غذایی، دست‌های خود را با آب و صابون خوب بشویید.
۱۵ - قبل از تهیه، توزیع و خوردن غذا و قبل از غذا یا شیر دادن به كودك حتماً دستها را با آب و صابون بشویید.
۱۶ - دستها را بعد از اجابت مزاج (رفتن به توالت)، شستن و تمیز كردن كودك و بعد از دست زدن به مواد غذایی خام نظیر سبزیجات، گوشت، ماهی و مرغ با آب و صابون بشویید.
۱۷ - زباله را در كیسه‌های مخصوص زباله جمع آوری و از انباشت آن خودداری کرده و در محل مخصوص جمع آوری زباله قرار دهید.
۱۸ - ضمن رعایت بهداشت فردی، از شنا کردن در استخرها، رودخانه ها، نهر ها و یا جوی های آلوده خودداری نمایید.
۱۹ – حتی المقدور از سفر کردن به کشورهای آلوده (همانند پاکستان، افغانستان، تاجیکستان، عراق، کشورهای شرق مدیترانه و شاخ آفریقا و ...) یا مناطق آلوده داخل کشور خودداری نمایید و در صورت ضرورت سفر توصیه های بهداشتی را کاملاً رعایت نمایید.
۲۰ - افرادی كه دچار ضعف عمومی بدن هستند، مانند مبتلایان به ایدز، هپاتیت، پیوند اعضایی‌ها، مصرف‌كنندگان داروهای شیمی‌درمانی و رادیوتراپی، دیالیزی‌ها، دیابتی‌ها و مبتلایان به بیماری‌های قلبی بیشتر در معرض خطر هستند و بیش از دیگران باید اصول بهداشت فردی را رعایت كنند.
۲۱ - خنك نمودن هوای محیط در حد كمتر از ۲۵ درجه و كم کردن رطوبت هوا به كمتر از ۵۰ درصد در کنترل شیوع وبا کمک می نماید.
۲۲ -  اسیدی نگه داشتن فضای معده (مصرف لیمو ترش تازه و دوغ پاستوریزه به همراه غذا) تا حد زیادی میكروب وبا را از بین می‌برد. به افرادی كه از داروهای آنتی‌اسید استفاده می كنند توصیه می شود با نظر پزشك معالج خود برای مدتی مصرف این داروها را كنار بگذارند.
۲۳ - تجویز آنتی بیوتیک مناسب باید توسط پزشک صورت بگیرد.
۲۴ - بیماری به مدت ۱ تا ۳ هفته (یعنی زمانی که میکروب در مدفوع یافت می شود) مسری است.
۲۵ - با مشاهده هر مورد از ابتلا به اسهال سریعاً به مراكز بهداشتی و درمانی مراجعه كنید. در صورتی كه فرد مبتلا به وبا به موقع به پزشك مراجعه كند درمان قطعی این بیماری امكان پذیر است.
۲۶ - مهمترین مشکل اساسی در بیماری وبا از دست دادن شدید مایعات و الکترولیتهای بدن می باشد، لذا پیش از رساندن بیمار به پزشک، خوراندن مایعات فراوان و محلول ORS به بیمار الزامی می‌باشد.
۲۷ - بدون تجویز پزشک از مصرف قرص های ضد اسهال به هر نحو خودداری کنید. بسیاری از افراد به دلیل خود درمانی و استفاده از برخی داروهای ضد اسهال در این بیماری دچار مشكلات حاد شده و باعث از دست رفتن زمان كه برایشان فوق‌العاده حیاتی است می‌شوند. زیرا مصرف این داروها موجب می شود میکروب فرصت بیشتری در روده برای تکثیر و دفع سم پیدا کند و بیماری تشدید شود.
۲۸ - گزارش سریع موارد بیماری وبا به مراکز ذیصلاح از مهمترین عوامل پیشگیری است چرا که نتیجه آن بیماریابی زودرس در جامعه و درمان سریع در مورد بیماری خواهد بود.

محلول ORS
اصلی ترین راه درمان وبا استفاده از مایعات و جبران آب دفع شده است چرا كه فرد مبتلا در مدت زمان كوتاهی آب بدن خود را از دست می‌دهد و جبران آب از دست رفته باید از طریق خوراكی ، استفاده از
ORS و سرم های خاص صورت گیرد. از این رو روش تهیه و مصرف ORS در زیر توضیح داده شده است:

·         پس از شستن دستها، تمام پودر محتوی یک بسته ORS را در یک ظرف تمیز بریزید و با اضافه کردن یک لیتر (۴ لیوان) آب آشامیدنی سالم، محلول را خوب به هم بزنید که پودر در داخل آن حل شود. این محلول باید همه روزه به صورت تازه فراهم و در مدت ۲۴ ساعت مصرف شود. ضمناً محلول حاصل نباید جوشانده شود.

·         به محلول O.R.S نباید چیزی اضافه نمود.

·         پس از هر بار دفع مدفوع و تا برطرف شدن علایم بیماری از آن استفاده نمائید.

·         در مکانهایی که دسترسی به ORS مقدور نیست، مخلوط ساده ای از یک قاشق چایخوری سرپر (۵ گرم) نمک طعام و دو قاشق سوپخوری سر پر (۴۰ گرم) شکر را در یک لیتر آب آشامیدنی جوشانده شده حل نموده و تا بدست آوردن ORS مصرف نمایید.

گفتنی است کشف ORS پیشرفت عمده و علمی در مبارزه با وبا و دیگر بیماریهای اسهالی بوده است.

نحوه پاکسازی آبهای مشکوک و همچنین تهیه کلر مادر:
در موارد مشکوک به آلودگی آب برای ضد عفونی به دو طریق زیر عمل نمائید:

۱ - جوشانیدن آب به مدت حداقل ۳۰ دقیقه (از زمان جوش آمدن)
۲ - ضد عفونی با محلول کلر ذخیره ۱% (کلر مادر) برای آبهای شفاف ولی مشکوک به آلودگی.

طرز تهیه كلر مادر جهت ضد عفونی كردن آب:
۱۵ گرم (سه قاشق صاف مرباخوری) پرکلرین۷۰% (هیپوکلریت سدیم) را به یك لیتر آب اضافه كرده و برای ۲ دقیقه به هم بزنید. محلول پس از یک ساعت برای ضد عفونی کردن آب های مشکوک قابل استفاده است.
محلول کلر مادر را در بطری تیره رنگ، در جای خنک و دور از نور و دسترس اطفال نگهداری نمائید. این محلول به مدت یک ماه برای ضدعفونی آبهای مشکوک قابل استفاده است.
نحوه استفاده از کلر مادر:
برای ضد عفونی آب های مشکوک، با قطره چكان
۳ یا ۴ قطره از محلول کلر مادر را به هر لیتر آب اضافه نموده، بهم زده و بعد از یک ساعت آن را مصرف نمائید. آب ضد عفونی شده به این روش مدت ۲۴ ساعت قابلیت استفاده دارد.

روش کلی ضد عفونی کردن میوه جات و سبزیجات :

الف) پاکسازی: ابتدا سبزیجات را به خوبی پاک کرده و با آب شستشو دهید تا گل و لای آن برطرف گردد.
ب) انگل زدایی: سبزیجات را در یک ظرف
۵ لیتری آب (بسته به میزان سبزی) ریخته و به ازای هر لیتر آب ۳ تا ۵ قطره مایع ظرفشوئی معمولی به آن اضافه کرده و ظرف را از آب پر کنید و بهم بزنید تا تمام سبزی در داخل کفاب قرار گیرد. مدت ۵ دقیقه سبزی را در کفاب نگه دارید تا تخم انگلها از آن جدا شوند. سبزی انگل زدایی شده را از روی کفاب جمع آوری وتخلیه نمائید و ظروف و سبزی را مجدداً با آب سالم شستشو دهید تا باقی مانده مایع ظرفشوئی از آن جدا شود.
ج) ضد عفونی: برای ضد عفونی سبزیجات و از بین بردن میکروبها، یک گرم (نصف قاشق چایخوری) پودر پرکلرین
۷۰% را در ظرف ۵ لیتری پر از آب (هر ۵ لیتر آب ۱ گرم پرکلرین ۷۰%) ریخته کاملا حل کنید تا محلول ضد عفونی بدست آید، سپس سبزی انگل زدایی شده را برای مدت ۱۰ دقیقه در محلول ضد عفونی کننده فوق قرار دهید تا ضد عفونی گردد.
توضیح: اگر پرکلرین در دسترس نباشد می توانید از هر ماده ضد عفونی کننده مجاز دیگری که در داروخانه ها، سوپرمارکتها و ... عرضه می شود طبق دستورالعمل مصرف آن، استفاده نمائید.
د) آبکشی : سبزی ضد عفونی شده را مجدداً با آب سالم بشوئید تا باقی مانده کلر از آن جدا شود و سپس مصرف نمائید. سبزیجات ضد عفونی شده را از محلول بیرون آورده با آب سالم چندین بار شستشو دهید

شرایط محیطی مناسب برای همه گیری وبا
مناطق فاقد آب سالم و بهداشت محیط مناسب در خطر همه گیری وبا می‌باشند. این مناطق شامل نقاط شهری كه آب آن بمقدار كافی كلر زنی نمی‌شود و مناطق روستایی كه به لوله كشی و چاههای حفاظت شده دسترسی ندارند و مناطقی كه توالت و سیستم فاضلاب در آنها بطور معمول استفاده نمی‌شود، می‌باشند.

تدابیر بهداشت محیط :
- افزایش میزان كلر آب لوله كشی توسط شركت‌های آب و فاضلاب كشور تا از ورود و تكثیر عوامل بیماری زا جلوگیری شود.
- جلوگیری از فعالیت فروشندگان دوره‌گرد مواد غذایی توسط وزارت كشور، شهرداری و استانداری‌های سراسر كشور.
- با توجه به اینكه در برخی از نقاط حاشیه شهر نظیر محدوده جنوب تهران برای آبیاری سبزیجات احتمالاً از فاضلاب استفاده می‌شود، شهروندان حتی‌المقدور سبزیجات مصرف ننمایند و در صورت لزوم مصرف، هیچ نوع سبزی خامی را بدون عملیات پاک سازی و سالم‌سازی ( انگل زدایی، ضدعفونی) مصرف نكنند.
- پس از هر اجابت مزاج دست‌ها را كاملا با آب و صابون شست و شو داده و از سلامت آب آشامیدنی مصرفی اطمینان كامل داشته باشند.
- تامین آب سالم و تصفیه شده، دفع بهداشتی فاضلاب ، بهداشت خوراکیها و آموزش بهداشت به عنوان مؤثرترین روش پیشگیری .
- همچنین برای درمان وبا نباید وقت را از دست داد ، بیمارانی که کم آبی متوسط دارند باید با مایع خوراکی درمان شوند و به نزدیکترین مرکز درمانی یا بیمارستان منتقل شوند و در راه رسیدن به بیمارستان مایعات خوراکی به آنها داده شود. در موارد کم آبی شدید مستلزم دادن مایع از راه وریدی است که میزان مایعات و الکترولیتها توسط پزشک محاسبه و به بیمار تزریق می شود .
- اصل کار این است که دادن مایعات خوراکی باید برابر با میزان از دست دادن مایعات از راه دفعی باشد. به عنوان درمان کمکی توسط پزشک معالج آنتی بیوتیک داده می‌شود تا دوره بیماری را کوتاه و مدت دفع ویبریوری وبا از راه مدفوع کم شود.
- در نهایت نظارت و كنترل كیفی‌آب شرب شهری و روستایی، كنترل مراكز تهیه و توزیع مواد غذایی، نظارت بر دفع بهداشتی زباله‌ها، نخاله‌ها و فاضلاب شهری، نظارت بر اماكن عمومی همچون استخرها، نظارت بر كارخانجات یخسازی و كنترل پایانه های مسافربری را می توان از اقدامات