X
تبلیغات
بیماریهای مشترک.ومرجع میکروب شناسی
بیماریهای مشترک انسان ودام ومرجعی برای میکروبیولوژی دامپزشکی
-------------------------------------------------------------------------------- بیماریهایی که از طریق آب منتقل میشوند بیماریها به وسیله باکتریهای بیماریزا، ویروسها،پروتوزوئرها و کرمها در انسان ایجاد میشوند. منابع و مخازن آب از جمله رودخانه ها، کانال آبها، دریاچه ها و سدها بویژه در مناطق گرمسیری، محلی مناسب برای انتشار این گونه بیماریها میباشند. این نوع مخازن آب زمینه را برای رشد میزبانهای واسط انگلی مانند حلزونها، ماهیها، گیاهان آبزی، ناقلین بیماریها مانند پشه ها و سایر حشرات گزنده فراهم میسازند. این بیماریها علیرغم کوشش مسئولین برای بهسازی آب به خصوص در مناطق گرمسیری، ممکن است ایجاد شوند. در نتیجه قبل از بر طرف ساختن آلودگی آب باید به وضعیت بهداشت محیط مردم رسیدگی شده و آموزشهای لازم را به آنها بدهند تا از آلودگی آب جلوگیری شود. تدوین استانداردهای آب آشامیدنی کلیفرم در سال 1914 به این حقیقت تأکید کرد که شیوع بیماریهای میکروارگانیسمی منتقله از آب میتواند بعد از کنترل منابع، صاف سازی، کلرزنی کاهش یابد. * بیماریهای باکتریایی: شامل وبا، حصبه یا تیفوئید، اسهال باسیلی یا دیسانتری باسیلی، اسهال مسافرین، لپتوسپیروزیس. *بیماریهای پروتوزوئری: شامل آمیبیاز واسهال آمیبی، ژیاردیازیس. *بیماریهای ویروسی: شامل بیماریهای ناشی از ویروسهای کوکساکی، آکوویروسها، گاسترو آنتریت ویروسی، پولیو و هپاتیت. *بیماریهای ناشی از کرمها: شامل شیستوزومیازیس یا بیلهارزیازیس، درماتیت شیستوزومی، آسکاریازیس، اکی نوکوکوس(هیداتید)، تب گینه، بیماریهای ناشی از کرمهای قلابدار. بیماریهای باکتریایی: 1- وبا: عامل مولد وبا باسیل گرم منفی ویبریوکلرا و بیوتیپ التور آن میباشد. این گونه منحصراً انگل انسان بوده و پس از تکثیر یافتن در روده انسان نوعی آنتروتوکسین تولید میکند که با اثر گذاشتن بر اپتیلیوم روده موجب دفع شدید آب و الکترولیتهای بدن میگردد که از نظر بالینی با اسهال آبکی فراوان مشخص شده و در نتیجه دفع شدید آب و عدم جبران آن، مرگ پیش میاید. در جوامعی که منابع و مخازن آب از آلودگی محافظت میشوند وبا به راحتی منتشر نمیشود. کودهای انسانی که برای باروری زمینهای زراعی به کار میروند اگر آلودگی وبا داشته باشند در صورت راه یافتن به جریانهای آب در انتقال بیماری مؤثر میباشند. این بیماری معمولاً از طریق آشامیدن آب آلوده به مدفوع انسان منتقل میشود و همچنین غذای آلوده و تماس مستقیم با اشخاص بیمار نیز در گسترش بیماری مؤثرند. مصرف حلزون صدف دارکه در آب شیرین زندگی میکند، در صورتی که خوب پخته نشده باشد، همچنین مرغ و ماهی وسایرپرندگانی که در نواحی آلوده به وبا پرورش یابند ممکن است در شیوع بیماری مؤثر باشند. بیماری وبا در سالهای اخیر ار خاور دور به خاور نزدیک منتقل گشته و میتواند از طریق ناقلین بیماری و افرادی که در دوران کمون به سر میبرند به کشورهای اروپایی نیز سرایت کرده و اپیدمی های وسیعی ایجاد نماید. با رعایت بهداشت فردی و عمومی و همچنین ممانعت از آلودگی منابع آب بوسیله مدفوع میتوان از شیوع این بیماری پیشگیری کرد. واکسیناسیون علیه بیماری ارزش و کارایی کمتری نسبت به مسأله بهداشت دارد. 2- حصبه یا تیفوئید: عامل مولد بیماری سالمونلا تیفی یا باسیل تیفوئید میباشد. انسان تنها میزبان طبیعی آن بوده و انتقال بیماری از طریق آب و غذای آلوده به مدفوع و ادرار اشخاص بیمار مانند شیر، کنسرو گوشت که به خوبی پخته نشده باشد و صدفهای خوراکی و سبزیها، همچنین تماس مستقیم یا غیر مستقیم با افراد بیمار و ناقلین صورت میگیرد. باکتزی مولد بیماری پس از ورود به بدن (ازراه دهان) از طریق سیستم لنفاوی وارد جریان خون شده و ایجاد سپتی سمی میکند سپس وارد کیسه صفرا و کلیه و روده ها میشود. در مرحله اول بیمار دچار تب بالارونده، بی قراری، سردرد و ناراحتی شدید شده و سپس بیماری با ظهور دانه های سرخ رنگ و شروع اسهال تشدید میشود که در صورت سوراخ شدن جدار روده و خونریزی و عدم درمان بیمار موجب مرگ میشود. در تعداد کمی از بیماران پس از بهبودی باسیل تیفوئید در کیسه صفرا و کلیه آنها باقی مانده و به رشد خود ادامه میدهد، در نتیجه این افراد برای مدتی طولانی و حتی تا آخر عمر خویش عامل بیماری را از طریق مدفوع و ادرار دفع می نمایند. 3- پاراتیفوئید یا شبه حصبه: مولد بیماری سالمونلا پاراتیفی AوBوC میباشد. شبه حصبه معمولاً از طریق آب و غذای آلوده به خصوص شیر، تخم مرغ و لبنیات و همچنین افراد ناقل سرایت میکند. سالمونلا پاراتیفی A درانسان نوع B در حیوان ونوع C اغلب در انسان تولید بیماری مینماید که ابتلا به پاراتیفی C در آمریکا متداول میباشد. با از بین بردن راههای انتقال میتوان به پیشگیری بیماری کمک نمود. 4- اسهال باسیلی یا دیسانتری باسیلی: عامل بروز، انواع شیگلاها از جمله شیگلا دیسانتری، شیگلا فلکسنری، شیگلا بویدی و شیگلا سونئی میباشند. این عفونت گاهی از طریق آب آلوده به مدفوع انسان مبتلا به شیگلوز منتقل میشود ولی عامل اصلی انتقال آن مگس میباشد، و همچنین از راه مصرف مواد غذایی که به وسیله افراد ناقل آلوده شده اند. خطرناکترین نوع، شیگلا دیسانتری یا شیگلا شیگه ای میباشد که اگزوتوکسین تولید کرده و حالات شدیدی از درد شکم، تب، خستگی واسهال خون آلود ایجاد میکند و اغلب کشنده است. شیگلا سونئی نسبتاً بی خطر بوده و بیشتر در کودکان ایجاد بیماری مینماید. شیگلا معمولاً در آب یافت نمیشود ولی اپیدمی های ناشی از مصرف آب آشامیدنی آلوده به آن هم گزارش شده است. با توزیع آب سالم و عاری از عوامل عفونت زا و همچنین مبارزه با مگس و رعایت بهداشت فردی میتوان از شیوع اسهال جلوگیری کرد. 5- اسهال مسافرین: عامل بروز این بیماری به درستی شناخته نشده است و بعضی از انواع اشرشیاکلی بیماریزا یا بندرت شیگلا میتوانند مولد آن باشند. راه ابتلای به این عفونت احتمالاً مشابه ابتلای به اسهال باسیلی بوده و آب آلوده در بعضی مواقع ممکن است عامل انتقال بیماری باشد. اسهال شیرخواران را از این نوع اسهال میدانند. 6- لپتوسپیروزیس: این بیماری بوسیله لپتوسپیراها که از دسته اسپیروکتها بوده و شکل مارپیچی و متحرک دارند، منتشر میگردد. ازنظر سرولوژیکی به تیپهای مختلف تقسیم بندی میشوند. لپتوسپیراها معمولاً باعث بیماری سگ، موش، خوک، و سایر مهره داران میگردند و میتوانند در مجرای ادرار میزبان ناقل یا بیمار بهبود یافته زندگی نموده و تکثیر نمایند. سپس از طریق ادرار از بدن میزبان خارج میشوند. این باکتریها در آبهای خنثی یا قلیایی (نه اسیدی) برای مدتی طولانی زنده میمانند و همچنین در استخرها و رودخانه ها با جریان ملایم که محل رفت وآمد حیوانات آلوده میباشند، بسر میبرند و در نتیجه افرادی که در این آبها شنا کرده و یا ماهیگیری و کشتیرانی میکنند بیشتر در معرض خطر ابتلا قرار دارند. لپتوسپیراها از طریق دهان، سوراخ بینی، ملتهمه چشم و پوست خراشیده به بدن انسان نفوذ کرده و ایجاد بیماری میکنند. کارگرانی که در کشتارگاهها و فاضلابهای محل عبور موشها کار میکنند بیشتردرمعرض خطر ابتلا میباشند. با تصفیه معمولی آب میتوان این باکتری را از بین برد. لپتوسپیروزیس از یک تب ملایم تا یک بیماری خطرناک متغیرمیباشد. علایم بالینی در انسان در ارتباط با سروتیپ ایکتروهموراژیا موجب بیماری ویل همراه با تب، یرقان، خونریزی و اختلالات کلیوی میگردد که میزان مرگ ناشی از آن بالاست. بیماریهای پروتوزوئری: 1-آمیبیاز و اسهال آمیبی: عامل مولد بیماری آنتاموبا هیستولیتیکا میباشد که معمولاً در روده بزرگ انسان زندگی میکند و تولید کیست کرده که کیست از طریق مدفوع دفع میشود و با خوردن آب و غذای آلوده به کیستها و همچنین تماس مستقیم با افراد ناقل،آلودگی منتقل میگردد. مگس و حشرات نیز میتوانند کیستها را انتقال دهند. کیست در بدن میزبان جدید تبدیل به فرم فعال شده با حمله به مخاط روده بزرگ ضایعات متعددی ایجاد میکند. آمیبها علاوه بر حمله به جدار روده، هپاتیت یا آبسه کبدی ایجاد مینمایند. اسهال آمیبی بندرت از طریق آب منتقل میشود مگر در مواقعی که آب تصفیه نشده آلوده به کیستها مورد مصرف قرار گیرد. راه جلوگیری از شیوع بیماری، دفع بهداشتی فاضلاب شهری است و گندزدایی کردن آب با کلر به میزان 2 میلی گرم در لیتر درPH حدود 8 کیستهای آمیبی را از بین می برد. 2-ژیاردیازیس: یک عفونت پروتوزوئری روده باریک میباشد، عامل مولد آن ژیاردیالامبلیا که تک یاخته تاژکدار است، میباشد. اغلب بدون نشانه بالینی است اما ممکن است به صورت اسهال حاد یا مزمن تظاهر نماید. درعفونتهای شدید به علت اختلالات زیاد انگل در جذب ویتامینهای محلول در چربی ممکن است بیمار دچار استئاتوره، کم خونی، ضعف و کاهش وزن شود. انسان تنها مخزن این انگل می باشد و انتقال آن از طریق آب و غذای آلوده و با تماس مستقیم افراد صورت میگیرد. 3- بالانتیدیازیس: پروتوزوئر دیگر که موژه دار میباشد بالانتیدیوم کلی میباشد که با وارد شدن کیست آن از طریق آب آشامیدنی یا غذای آلوده، انسان مبتلا به بالانتیدیازیس که اسهال خونی شبیه اسهال ناشی از آنتاموبا است، میشود. بیماریهای ویروسی: ویروس کوچکترین ارگانیسم بیماریزا بوده که فقط بر روی سلولهای زنده میزبان رشد میکند و با ایجاد تغییراتی در آن، انواع مختلفی از بیماریها را ایجاد میکند. بیش از یکصد نوع مختلف ویروس در مدفوع مشاهده گردیده است. ویروسهای روده ای شامل آنتروویروسها، رئوویروسها، پاروویروسها، روتاویروسها میباشند. علاوه بر آنتروویروسها، آدنوویروسها، رئوویروسها، ویروس هپاتیتA،B و غیره، پاراویروسها و روتاویروسها را عموماً از مدفوع جدا کردند که دو نوع آخری موجب بروز گاستروآنتریت ویروسی میشوند. مولد بیماری هپاتیت را یک آنترو ویروس میدانند ولی به علت اینکه محیط کشت مناسبی جهت بررسی آن پیدا نشده است، اطلاعات در مورد این ویروس محدود میباشد. شواحد روشنی در دست است که بیماری یرقان از طریق منابع آب آشامیدنی آلوده میتواند منتقل گردد ولی در مورد انتقال ویروس پولیومیلیت وسایر بیماریهای ویروسی از راه آب آشامیدنی مسأله چندان روشن نیست. آنترو ویروسها شامل کوکساکی ویروسها، اکوویروسها و پولیوویروسها میباشند. شیوع عفونتهای آنتروویروسی در فصل تابستان بیشتر و در طی عفونت ویروس وارد مدفوع شده و بدنبال عفونت حتی در فرد بدون علائم ظاهری، ویروس به مدت 3-4 هفته از راه مدفوع دفع میشود. وفور شیوع بیماری را میتوان با جدا کردن ویروس از نمونه های فاضلاب بدست آورد. راه انتقال متداول آنتروویروسها تماس مدفوع با دهان است. رعایت بهداشت فردی از شیوع بیماری جلوگیری میکند. حشرات از جمله مگس و پشه نقش ناقلین غیر فعال را دارند. غالباً بچه های کوچک به آنتروویروسها مبتلا میشوند. انتشار آنها از طریق قطرات بزاق و دستگاه تنفس صورت میگیرد. رئوویروسها را در جریان مطالعه فلور ویروسی روده کودکان و بالغین سالم بر حسب تصادف کشف کرده اند و آلودگی انسان با این ویروسها شایع است و انتشار آن عالم گیر میباشد. رئوویروسها از طریق دستگاه تنفس و روده انتشار می یابند. عفونتهای رئوویروسی در فصل تابستان شایعتر است. انتشار آلودگی و عوارض متعدد بیماری نشان میدهد که اغلب عفونتهای رئوویروسی مخفی و بدون علائم ظاهری است.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 8:22  توسط ايمان بهروزفر  |